بیماری های دریچه قلب

بیماری های دریچه قلب از خطرناک‌ترین بیماری های قلبی بوده و همان طور که از نام آن مشخص است، با عملکرد دریچه‌های قلب در ارتباط است. دریچه های قلب با هر انقباض قلب، باز و بسته می‌شوند و خون در حفره های بالا و پایین قلب و هم چنین تمام ارگان های بدن جریان پیدا می کند. حفره های بالایی قلب، دهلیز و حفره‌های پایینی، بطن نام دارند. بروز هر گونه بیماری و اختلال در دریچه‌های قلب از جمله مسائل جدی در عملکرد قلب بوده و می‌تواند عوارض جدی و خطرناکی برای فرد به دنبال داشته باشد.

بیماری های دریچه قلب انواع مختلفی دارد که از جمله آن‌ها می‌توان به تنگی دریچه میترال، بیماری دریچه میترال، پرولاپس دریچه میترال، نقص مادرزادی قلب، بیماری دریچه آئورت، تنگی آئورت، اسکلروز آئورت، بیماری دریچه ریوی، و … اشاره کرد. در این مقاله، به بررسی علل، علایم، تشخیص و گزینه‌های درمانی در بیماری‌های مربوط به دریچه‌های قلب می‌پردازیم.

انواع بیماری های دریچه قلب

در ادامه به انواع بیماری های قلبی مربوط به دریچه قلب اشاره خواهد شد:

افتادگی دریچه میترال

زمانی اتفاق می افتد که دریچه میترال به خوبی بسته نمی شود و خون به دهلیز چپ بر می گردد. در بیشتر افراد، این بیماری با علامتی همراه نیست و نیازی به درمان نخواهد بود. با این حال، برخی علائم کلی عبارتند از:

•  تنگی نفس
• درد قفسه سینه
• خستگی
• سرفه

معمولا برای درمان، جراحی به منظور ترمیم دریچه میترال در نظر گرفته می شود

بیماری دریچه آئورت

زمانی اتفاق می افتد که فرد هنگام تولد به جای سه فلپ در تنگی دریچه آئورت، دو فلپ دارد. در برخی موارد شدید، علائم از همان بدو تولد مشاهده خواهند شد با این حال، ممکن است فرد سال ها بدون اطلاع از این اختلال به زندگی ادامه دهد.

زمانی که دریچه به طور کامل بسته نمی شود، در نتیجه خون به میزان کافی در دریچه به جریان در نمی آید. که نتیجه آن می تواند سفت و ضخیم شدن دریچه قلب باشد.

در برخی موارد، نیازی به درمان نیست. اما بسته به شدت علائم و سن بیمار روش های جراحی در نظر گرفته خواهد شد.

علائم شایع بیماری دریچه آئورت

از جمله علائم شایع بیماری دریچه آئورت عبارت است:

• تنگی نفس
• درد قفسه سینه
• سرگیجه
•  باریک شدن دریچه ها

نشت دریچه قلب

نشتی دریچه قلب یا نارسایی دریچه قلب نیز یکی دیگر از اختلالات و بیماری ‌های دریچه قلب است که در آن، دریچه قلبی باریک شده و به طور کامل باز نخواهد شد. در واقع یکی از دریچه های قلب به خوبی بسته نشده و خون تراوش پیدا کرده و خون‌رسانی از دریچه های قلب با محدودیت و مشکل روبه‌رو می‌شود. در این اختلال، بهتر است بیمار ضمن مصرف داروهای تجویز شده از سوی بهترین متخصص قلب در غرب تهران، تحت نظر بوده و در دفعات و جلسات منظم به پزشک متخصص مراجعه کند. این اختلال به دلیل ضعیف و کشیده شدن دریچه‌های قلب در اثر مرور زمان ایجاد شده و مانع بسته شدن صحیح دریچه ‌های قلب خواهند شد.

علائم و نشانه های بیماری دریچه قلب

شدت علائم با توجه به شدت اختلال ظاهر می شود. بارز شدن علائم نشان از این است که جریان خون مختل شده است. گاهی ممکن است هیچ گونه علائمی در افراد دیده نشود. اما با این حال، علائم کلی عبارتند از:

• تنگی نفس
• تغییر در ضربان قلب
• خستگی
• درد قفسه سینه
• سرگیجه
• سردرد
• سرفه
• احتباس آب، که با تورم اندام های تحتانی و شکم همراه است
• افزایش وزن ناگهانی
• آریتمی قلبی

در مورد تشخیص حمله قلبی بیشتر بدانید.

علت بروز بیماری های دریچه قلب

از جمله دلایل بروز بیماری های دریچه قلب می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

• نقایص تولد
• التهاب بافت قلب
• روماتیسم قلبی(شایعترین دلیل بیماری های دریچه قلب است که بر اثر عفونت استرپتوکوکی در دریچه قلب اسکار به وجود می آید و بیشتر دریچه های میترال و آئورت را دچار اختلال می کند)
• بالا رفتن سن و انباشت کلسیم در دریچه های قلب که می تواند باعث ضخیم شدن آن ها شود.
• حمله قلبی
• بالا رفتن فشار خون
• گرفتگی عروق کرونر
• کاردیومیوپاتی، تحلیل رفتن ماهیچه قلب
• سفت شدن سرخرگ ها
• لوپوس (نوعی بیماری خود ایمنی است که باعث می شود سیستم ایمنی بدن به اشتباه به بافت های سالم بدن حمله کند).

• سندرم مارفان (نوعی بیماری که دریچه های قلب را تحت تأثیر قرار می دهد.
• اختلالات مادرزادی
• اندوکاردیت (عفونت پوشش داخلی قلب است که می تواند به لت ها آسیب بزند. تزریق وریدی مواد مخدر ممکن است منجر به اندوکاردیت و در نتیجه بیماری دریچه قلب شود)
• نارسایی قلبی (این مسئله زمانی بوجود می آید که قلب قادر به پمپاز خون و اکسیژن لازم به اندام های بدن نباشد)
• آترواسکلروز آئورت (تجمع پلاک در داخل رگ ها)

تشخیص بیماری های دریچه قلب

پزشک به واسطه معاینه قلب می تواند متوجه صدای غیر عادی قلب شود و تشخیص دهد که کدام دریچه قلب دچار مشکل شده است.

همچنین با استفاده از اکو کاردیو گرافی می تواند به بررسی عملکرد دریچه های قلب بپردازد و به وسیله سی تی اسکن و ام آر آی، می توان شدت بیماری را بررسی کرد.

با وارد کردن یک لوله ی نازک به نام کاتتر از طریق رگ خونی کشاله ران پا یا شریان مچ دست می توان شدت بیماری دریچه قلب را بررسی کرد. این کاتتر به سمت قلب هدایت می شود و سپس دستگاه کوچک بالای کاتتر، فشار روی هر دو طرف دریچه قلب را اندازه گیری می کند. به این آزمایش کاتتریزاسیون قلبی گفته می شود.

درمان بیماری های دریچه قلب

درمان بیماری های دریچه قلب با توجه به شدت علائم و اختلال در نظر گرفته می شود. در بیشتر موارد، درمان های احتیاطی برای بیمار در نظر گرفته می شود. مواردی از قبیل:

• کنار گذاشتن استعمال دخانیات
• داشتن رژیم غذایی سالم و متعادل
• زیر نظر پزشک بودن

دارو درمانی در بیماری های دریچه قلب

• در صورت ابتلا به فیبریلاسیون دهلیزی برای آهسته کردن ضربان قلب چندین دارو وجود دارد.

1. مسدود کننده بتا، که به کنترل ضربان قلب و جریان خون کمک می کند.
2. مسدود کننده های کانال کلسیم و دیگوکسین
3. وارد کردن شک به قلب بوسیله جریان الکتریکی (کاردیوورژن)
4. استفاده از داروی ضد انعقاد خون برای جلوگیری از تشکیل لخته های خونی

• داروهای مهارکننده ی آنزیم مبدل آنژیوتانسین (ACE)، برای کمک به کاهش کار قلب
• داروهای ادرار آور، به منظور کاهش احتباس مایعات
• داروهایی برای باز شدن رگ های خونی

در صورتی که شدت علائم زیاد باشد، جراحی راه درمان خواهد بود که معمولا دریچه ترمیم خواهد شد.

نتیجه گیری 

بیماری دریچه قلب می تواند شدید و یا خفیف باشد. در برخی موارد نیاز است بیمار تحت مراقبت باشد و یا این که جراحی شود.

توصیه ما این است که در صورت مشاهده علائمی از قبیل درد قفسه سینه، سرفه و یا تنگی نفس حتما به یک بهترین متخصص قلب در غرب تهران مراجعه کنید تا درمان موثرتری در نظر گرفته شود و از بروز آسیب های بعدی به قلب نیز پیشگیری به عمل آید.

سوالات متداول بیماری های دریچه قلب