استنت قلب و انواع آن

استنت قلب یک ابزار پزشکی است که برای درمان انسداد یا تنگی رگ‌های قلبی (عروق کرونری) به کار می‌رود. این دستگاه پس از عمل آنژیوپلاستی به داخل رگ قلب وارد می‌شود تا رگ‌ها باز نگه داشته شوند و جریان خون به درستی انجام شود. استنت‌ها از جنس فلز یا پلیمر ساخته شده‌اند و به عنوان یک حمایت مکانیکی در محل انسداد عمل می‌کنند. توجه داشته باشید که استفاده از استنت قلبی به کاهش خطرات جدی مانند حمله قلبی و نارسایی قلبی کمک می‌کند و فرآیند درمان و بهبود وضعیت قلب را تسریع می‌کند.

استنت قلب چیست؟

استنت یک لوله باریک ساخته شده از پلاستیک و یا فلز می باشد، که پزشک از آن در باز کردن رگ مسدود شده استفاده می کند تا جریان خون مجدد برقرار شود. بیماران قلبی که تحت عمل جراحی آنژیوپلاستی قرار گرفته اند، نیازمند قرار دادن استنت در شریان های مسدود شده خود هستند.

به طور معمول زمانی که شریان به کمک بالون باز شده باشد از استنت درون شریان ها استفاده می شود تا از دیواره های شریان حمایت کرده همچنین از باریک شدن مجدد شریان بعد از آنژیوپلاستی هم جلوگیری می‌کند.

انواع استنت

استنت‌های قلبی به‌طور کلی به دو نوع اصلی تقسیم می‌شوند که هرکدام ویژگی‌ها و کاربردهای خاص خود را دارند:

استنت‌های فلزی ساده

این استنت‌ها از فلز ساخته شده‌اند و هیچ پوشش دارویی ندارند. آنها به منظور باز نگه داشتن رگ‌های کرونری بعد از عمل آنژیوپلاستی استفاده می‌شوند. استفاده از این نوع استنت‌ها برای بیمارانی که به استنت دارویی حساسیت دارند یا در خطر خونریزی زیاد هستند گزینه مناسبی است. همچنین یکی از معایب این استنت‌ها احتمال بازگشت تنگی در طول زمان است.

استنت‌های دارویی

این استنت‌ها دارای پوشش دارویی هستند که داروهایی را به تدریج به داخل رگ آزاد می‌کند. توجه داشته باشید که این داروها از بازگشت تنگی رگ یا التهاب جلوگیری می‌کنند و به این ترتیب خطر انسداد مجدد رگ کاهش می‌یابد. استنت‌های دارویی برای بیمارانی که در خطر بالای انسداد مجدد رگ قرار دارند، به‌ویژه بعد از آنژیوپلاستی، توصیه می‌شوند.

استنت‌های بیولوژیک

این استنت‌ها از موادی ساخته شده‌اند که به‌تدریج در بدن جذب شده و از بین می‌روند. مهم‌ترین مزایای آن‌ها این است که از آسیب‌های طولانی‌مدت ناشی از داشتن جسم خارجی در بدن جلوگیری می‌کند و برای افرادی که به دنبال راه حل دائمی هستند مناسب است.

استنت‌های پوشش‌دار

این استنت‌ها دارای پوششی هستند که به‌طور ویژه برای درمان آسیب‌های پیچیده رگ‌ها یا تنگی‌های شدید طراحی شده‌اند. آنها برای درمان ناهنجاری‌های عروقی یا آسیب‌های شریانی به کار می‌روند.

هرکدام از این استنت‌ها با توجه به وضعیت و نیاز بیمار توسط بهترین متخصص قلب در تهران انتخاب می‌شوند تا بهترین نتیجه درمانی حاصل شود.

استنت گذاری برای چه کسانی مناسب است؟

استنت‌گذاری برای افرادی مناسب است که به دلایل مختلف دچار انسداد یا تنگی در رگ‌های قلبی (عروق کرونری) شده‌اند. این درمان به منظور باز کردن رگ‌های مسدود شده و بازگرداندن جریان خون به قلب انجام می‌شود. در واقع افرادی که شرایط زیر را دارند برای این روش مناسب هستند:

• افرادی که رگ‌های قلبی آن‌ها به دلیل تجمع پلاک چربی و مواد دیگر (آترواسکلروز) تنگ یا مسدود شده‌اند به استنت‌گذاری نیاز دارند تا جریان خون به قلب بهبود یابد.
• افرادی که دچار حمله قلبی شده‌اند و دچار انسداد در رگ‌های کرونری هستند، نیاز به استنت‌گذاری برای باز کردن رگ مسدود شده و جلوگیری از آسیب بیشتر به قلب دارند.
• برخی بیماران که مشکلات قلبی‌ آن‌ها با داروها قابل کنترل نیست یا درد قفسه سینه (آنژین) آن‌ها با داروها کاهش نمی‌یابد به استنت‌گذاری نیاز داشته باشند.
• در صورت انسداد شدید رگ‌ها برای بهبود وضعیت قلب و جلوگیری از پیشرفت نارسایی قلبی، استنت‌گذاری انجام شود.
• افرادی که با مشکلات عملکردی قلبی مانند درد شدید قفسه سینه یا تنگی نفس مواجه هستند و به علت انسداد عروق کرونری بهبود نمی‌یابند.

آمادگی لازم قبل از استنت گذاری

مراقبت های لازم قبل از استنت گذاری به محل قرار گیری استنت بستگی دارد. برخی از مراقبت های لازم عبارتند از:

• اگر بیمار از دارویی استفاده می کند باید پزشک خود را در جریان بگذارد. تا مصرف آن قطع شود.
• از کشیدن سیگار خودداری کرده و مصرف آن را قطع کنید.
• بیمار باید ۶ تا ۸ ساعت قبل از عمل ناشتا باشد (یعنی غذا و نوشیدنی مصرف نکند) تا خطر عوارض حین عمل کاهش یابد.
• پزشک آزمایش خون، الکتروکاردیوگرام (نوار قلب) و آنژیوگرافی قلب را برای بررسی دقیق وضعیت عروق قلبی تجویز می‌کند. این آزمایش‌ها به پزشک کمک می‌کنند تا میزان و محل انسداد رگ‌ها را مشخص شود.

نحوه گذاشتن استنت قلب

در خصوص نحوه استنت گذاری باید گفت که استنت بر روی بالن سوار شده است و در نوک کاتتر یا همان لوله هدایت کننده قرار دارد. در مرحله اول این استنت از طریق شریان به محلی که مسدود شده است هدایت می شود.

در محلی که دچار گرفتگی و انسداد شده است بالن باد می شود و استنت گشاد شده و در درون شریان ثابت می شود. استنت به طور دائمی درون شریان قرار می گیرد تا آن را باز نگه داشته و از گرفتگی مجدد آن جلوگیری کند. زمانی که استنت جای گذاری شد، کاتتر و بالون خارج شده و تصاویر بیشتری برای مشاهده چگونگی جریان خون از داخل شریان گرفته می شود.

مراقبت بعد از استنت گذاری قلب

در مورد محدودیت های فعالیتی و مراقبت های بیشتر از پزشک و یا پرستار خود سوال کنید اما از مهم‌ترین آن‌ها عبارتند از:

• ممکن است بیمار پس از استنت گذاری یک روز در بیمارستان بستری شود تا تحت نظارت باشد. در اغلب موارد بیمار یک هفته بعد از آنژیوپلاستی و استنت گذاری  به فعالیت های روزانه خود باز می گردد.
• بعد از استنت گذاری به منظور پاک سازی بدن از ماده ی حاجب، مقدار زیادی آب بنوشید.
• تا چند روز از انجام فعالیت ها و حرکات ورزشی شدید اجتناب کنید.
• از کشیدن سیگار خودداری کنید.
• پس از استنت گذاری، نیاز به مصرف داروهای خاصی مانند آسپرین و سایر داروهای ضد پلاکت داشته باشید که از تشکیل لخته در سلول های خون شما جلوگیری می کنند.

مضرات استنت قلب

استنت گذاری نیز مانند جراحی های دیگر با خطرات و عوارضی همراه است که از مهم‌ترین آن‌ها به شرح زیر است:

• قبل از وارد کردن کاتتر، برای تصویر برداری از شریان ها از ماده ای به نام حاجب که از ید تشکیل شده است، استفاده می شود که ممکن است بیمار به این ماده واکنش آلرژیک نشان دهد.
• ایجاد مشکلات تنفسی
• درد در قفسه سینه
• احتمال خونریزی های بیش از حد
• احتمال حمله قلبی
• رشد بسیار زیاد بافت زخم و احتمال ایجاد لخته
• خونریزی در نقطه ای از پوست که پزشک لوله را وارد کرده است
• آسیب به رگ خونی شما از لوله
• عفونت
• ضربان قلب نامنظم

عمر استنت قلب

استنت های قلبی از جنس فلز لخت می باشند که مادام العمر هستند. سلول های کنار استنت رشد کرده و استنت را در محل خود ثابت نگه می دارند. اما تنها ثابت ماندن استنت در محل برای عمر دائمی آن کافی نیست.

در برخی از موارد که بسیار نادر می باشند، بعد از استنت های داروی گرفتگی مجدد در شریان اتفاق بیافتد. که در این موارد از بالون زدن و یا استنت گذاری مجدد استفاده می شود. توجهدااشته باشید که احتمال خطر باریک شدن رگ بعد از استنت گذاری حدود 2 الی 3 درصد می باشد.

سوالات متداول استنت قلب

در نهایت…

استنت قلب روشی مؤثر برای باز کردن عروق مسدود شده و بهبود جریان خون به قلب است. این روش به کاهش درد قفسه سینه و پیشگیری از حملات قلبی کمک می‌کند. با این حال، رعایت توصیه‌های پزشکی، تغییر سبک زندگی، تغذیه سالم و ورزش منظم برای ماندگاری نتایج ضروری است. مشاوره منظم با پزشک و مصرف داروهای تجویز شده نیز به حفظ سلامت قلب کمک می‌کند.