۰۲۱۴۴۱۴۰۹۳۶ info@drmarjansabeti.com
دکتر مرجان ثابتی » بیماری های دریچه قلب » از علل تا درمان تنگی دریچه میترال
مدت زمان مطالعه ۱۰ دقیقه

از علل تا درمان تنگی دریچه میترال

آیا با بیماری های دریچه قلب آشنا هستید؟ تنگی دریچه میترال یعنی چه؟ این بیماری چه علائمی دارد؟ تشخیص این بیماری و درمان آن چگونه است؟ قلب دومین عضو مهم بدن است، بنابراین توجهی خاص را می طلبد. بیماری های قلبی باید بسیار جدی گرفته شوند، چرا که این بیماری ها می توانند مرگ و زندگی را منجر شوند. این مقاله شرح بیماری تنگی دریچه میترال قلب به گفته یک بهترین متخصص قلب و عروق در تهران می باشد. با ما همراه باشید.

بیماری تنگی دریچه میترال چیست؟

یکی از بیماری های دریچه قلب، تنگی میترال است که باعث باریک‌ شدن سوراخ دریچه میترال می گردد.
این بیماری تقریبا همیشه ۱۵ تا ۴۰ سال بعد از بیماری روماتیسمی قلب اتفاق می افتد. بیماری روماتیسمی قلب سبب ایجاد اسکار روی دریچه میترال، چسبیدن لت های دریچه به هم و کوتاه شدن و فیبروز طناب های تاندونی می شود.
این تغییرات پاتولوژیک دریچه میترال سبب انسداد جریان خون از دهلیز چپ به بطن چپ حین دیاستول خواهد شد.
تنگ شدن دریچه سبب افزایش فشار دهلیز چپ و ورید ریوی نیز می شود. این روند باعث تراوش مایع به ریه ها و متعاقبا هیپرتانسیون ریوی و نارسایی قلب راست می گردد.
افزایش فشار دهلیز چپ هم می تواند سبب بزرگ شدن دهلیز چپ، رکود جریان خون و فیبریلاسیون دهلیزی شود. این روند بیمار را مستعد به تشکیل آمبولی می کند.

دریچه میترال یکی از دریچه های اصلی قلب است که انتقال خون بین حفرات قلبی را در کنترل دارد. دریچه میترال بین دهلیز چپ و بطن چپ قرار دارد و در زمانی انقباض عضله ی قلب بسته و در زمان ریلکس شدن عضله ی قلب باز می شود. تنگی دریچه میترال باعث می شود در زمانی که باید، خون به راحتی به بطن چپ منتقل نشود و این باعث می شود اولا خون رسانی محیطی کاهش یابد و دوما فشار داخل دهلیز چپ بالا برود که این موضوع می تواند منجر به گشاد شدن دهلیز و نهایتا پرخونی ریوی و در نتیجه بالا رفتن فشار ریوی شود. گشاد شدن دهلیز چپ باعث به هم ریختن ریتم الکتریکی و ایجاد آریتمی می شود که با تند تر شدن ضربان قلب زمان پرشدگی بطن چپ و تایم دیاستول کوتاه تر شده و به افزایش فشار ریوی منجر می شود.

تخمین زده می شود که 4 میلیون نفر در ایالات متحده به نارسایی دریچه میترال مبتلا هستند. حدود یک در 10 نفر از 75 سال و بالاتر دارای نارسایی دریچه میترال هستند.

تنگی میترال

علت ایجاد بیماری تنگی دریچه میترال چیست؟

مهم ترین علت ایجاد تنگی دریچه ی میترال درگیری روماتیسمی دریچه می باشد. در زمینه ی گلودردهای استرپتوکوکی بدون درمان سیستم ایمنی به دلیل مشابهت باعث التهاب بافت دریچه و نهایتا ایجاد چسبندگی و تنگی دریچه می شود. کلسیفیکاسیون رینگ دریچه با افزایش سن نیز در صورت درگیر کردن لت های دریچه می تواند باعث تنگی دریچه شود.

باید اظهار کنیم که تنگی منفرد میترال در ۴۰ درصد از بیماران مبتلا به بیماری روماتیسمی قلب اتفاق می افتد.
موارد نادر شامل: تنگی مادرزادی میترال، کلسیفیکاسیون میترال و اندوکاردیت می باشد.
ناهنجاری های مادرزادی دریچه میترال علت خیلی نادرتری است که می تواند در نوزادان و کودکان اتفاق بیفتد.
از زمانی که آنتی بیوتیک ها برای تب روماتیسمی استرپتوکوکی بکار رفته اند، بروز این بیماری در کشورهای پیشرفته بطور قابل ملاحظه ای کاهش یافته است.
افزایش فشار در دهلیز چپ به سمت عقب و به جریان خون وریدی ریوی پس می زند و سبب گشاد شدن عروق ریوی می شود. شریانچه های ریوی با منقبض شدن هیپرپلازی و هیپرتروفی نسبت به این روند واکنش نشان می دهند و سرانجام خود این واکنش ها باعث هیپرتانسیون ریوی می شوند.
قلب سه دهلیزی وضعیتی است که در آن غشایی در دهلیز چپ جلو جریان خون وریدهای ریوی به داخل دهلیز را مسدود می کند. این وضعیت می تواند تنگی میترال را تقلید کند.

دلایل احتمالی نارسایی دریچه میترال شامل :

  • پرولاپس دریچه میترال
  • آسیب دیدن تارهای بافت
  • تب روماتیسمی
  • التهاب پوشش داخلی قلب
  • حمله قلبی
  • ناهنجاری های غعضله قلب (کاردیومیوپاتی)
  • ضربه شدید(تروما )
  • نقایص مادرزادی قلب
  • عوارض مصرف برخی از داروها
  • پرتو درمانی
  • فیبریلاسیون دهلیزی

علائم بیماری تنگی دریچه میترال چیست؟

یکی از علائم آن، کاهش ظرفیت فعالیتی می باشد. به دلیل output قلبی در زمان هایی که بدن نیاز به اکسیژن بیشتری دارد قلب توانایی تامین آن را نخواهد داشت و خستگی در فعالیت ایجاد می شود. یکی دیگر از علائم آن تنگی نفس در ابتدای فعالیت است که به تدریج با بالا رفتن پرخونی ریوی و تاکی کاردی در استراحت نیز می تواند ایجاد شود که در حالت درازکش بدتر می شود. بسیاری از بیماران تنگی دریچه میترال تا مراحل شدید بیماری بی علامت هستند و معمولا تا زمانی که بدن در وضعیت نیاز به اکسیژن بیشتر قرار می گیرد مانند بارداری، مشخص می شوند. گاها به علت افزایش فشار خون ریوی، بیمار ممکن است خلط خونی داشته باشد. احساس تپش قلب و آریتمی نیز از علائم شایع بیماری است. دریچه میترال تنگ شده مستعد عفونت در زمینه باکتری، ناشی از عفونت های دهان و دندان و عمل های جراحی دستگاه گوارش و ادراری می باشند و ممکن است تظاهر اولیه به صورت آندوکاردیت باشد.

معمولا بیماری در ابتدا روند با ثبات و آهسته ای دارد و به دنبال آن علائم با شتاب پیشرونده تظاهر می کنند.
تنگی نفس مهم ترین علامت است و نشان دهنده احتقان ریوی است.
تنگی نفس معمولا با ورزش، عفونت، بارداری یا فیبریلاسیون دهلیزی تشدید می شود.
سایر علائم شامل تنگی نفس، حمله های شبانه، ارتوپنه، درد قفسه صدری، ادم محیطی، خشونت صدا، تپش قلب، آب آوردن شکم، خستگی و خلط خونی است.
تریاد کلاسیک، صدای باز شدن و بلند بودن صدای اول قلب معمولا وجود دارند.
علائم و یافته های نارسایی قلب راست ممکن است وجود داشته باشد (مثل ادم ریوی، ادم پاها، آسیت، بی اشتهایی، خستگی)

عوارض و پیش آگاهی در مورد تنگی میترال

تنگی میترال معمولا روندی پیشرونده و مادام العمر دارد.
اکوکاردیوگرافی و شرح حال و معاینه بالینی هر ۶ الی ۱۲ ماه یکبار برای پی گیری شدت بیماری در بیماران علامت دار توصیه می شود.
والووتومی با بالون در ۸۰ تا ۹۰ درصد موارد موفقیت آمیز است. میزان مرگ و میر در این روش ۱ تا ۲ درصد می باشد.

روند بروز نارسایی دریچه میترال :

قلب شما چهار دریچه دارد که خون را در جهت صحیح جریان می دهد. این دریچه ها شامل دریچه میترال، دریچه tricuspid، دریچه ریوی و دریچه آئورت است. هر دریچه دارای فلپ است که در طول هر ضربان قلب یک بار باز و بسته می شود. گاهی اوقات، دریچه ها به درستی باز یا بسته نمی شوند و جریان خون را از طریق قلب به بدن شما مختل می کنند.

در نارسایی دریچه میترال، دریچه بین محفظه فوقانی قلب (دهلیز چپ) و محفظه پایینی سمت چپ قلب (بطن چپ) محکم بسته نمی شود و باعث نشت خون به سمت عقب در دهلیز چپ می شود.

چه زمانی باید به پزشک مراجعه کرد؟

اگر پزشک در هنگام گوش دادن به قلب شما با یک استتوسکوپ، صدای غیرعادی قلب را بشنود، ممکن است توصیه کند به پزشک متخصص قلب مراجعه کرده و از اکوکاردیوگرام استفاده کنید. اگر علائمی را در خود دیده اید که نشان دهنده نارسایی دریچه میترال یا مشکل دیگری در قلب شما است، سریعاً به متخصص قلب خوب مراجعه کنید. بعضی اوقات برخی از نشانه های نارسایی دریچه میترال، مانند نارسایی قلبی است، شرایطی که قلب شما نمی تواند خون کافی را برای تأمین نیازهای بدن شما پمپاژ کند.

فاکتورهای خطر

چندین عامل می توانند خطر ابتلا به نارسایی دریچه میترال را افزایش دهند ، از جمله :

  • سابقه خانوادگی بیماری دریچه قلب
  • حمله قلبی (حمله قلبی می تواند به قلب شما آسیب برساند و بر عملکرد دریچه میترال تأثیر بگذارد.)
  • بیماری های قلبی (اشکال خاصی از بیماری های قلبی مانند بیماری عروق کرونر می تواند منجر به نارسایی دریچه میترال شود.)
  • استفاده از داروهای خاص افرادی که داروهای حاوی ارگوتامین (Cafergot ، Migergot) و داروهای مشابه برای میگرن مصرف می کنند و یا کابرگولین مصرف می کنند، خطر افزایش نارسایی میترال را دارند.
  • عفونت هایی مانند اندوکاردیت یا تب روماتیسمی. عفونت ها یا التهاب ناشی از آنها می تواند به دریچه میترال آسیب برساند.
  • بیماری قلبی مادرزادی (برخی از افرادی که با دریچه میترال غیر طبیعی متولد می شوند، مستعد ابتلا به نارسایی دریچه میترال هستند.)
  • سن (در سنین میانسالی ، بسیاری از افراد دارای نارسایی دریچه میترال هستند که در اثر زوال طبیعی دریچه ایجاد می شود.)

تشخیص بیماری تنگی دریچه میترال چگونه است؟

بهترین روش تشخیص تنگی دریچه میترال انجام اکوکاردیوگرافی قلب از طریق قفسه سینه و از طریق مری و اندازه گیری سطح دریچه از طریق اکوی 3D می باشد. تغییرات نوار قلب می تواند شک به وجود تنگی دریچه میترال را ایجاد کند.

پرتو نگاری از قفسه سینه ممکن است بزرگی دهلیز چپ، احتقان ریوی، سایر دوگانه لبه راست قلب و از بین رفتن فضای پشت جناغ به علت هیپرتروفی بطن راست را نشان دهد.
اکوکاردیوگرافی: این روش تصویر کلاسیک چوب هاکی و ظاهر میترال، باریک شدن دهانه دریچه میترال و بزرگ شدن دهلیز چپ را نشان می دهد.
کاتتریزاسیون قلبی: از کاتتریزاسیون قلبی در بیماران انتخابی برای ارزیابی آناتومی عروق کرونر استفاده می شود. این کار در صورتی که ترمیم دریچه میترال یا تعویض آن لازم باشد، انجام می گیرد.

درمان بیماری تنگی دریچه میترال چگونه است؟

درمان ها بستگی به میزان تنگی دریچه و علائم بیمار دارد. درمان های دارویی و بیشتر جهت بهبود علائم و بهتر کردن ظرفیت فعالیتی بیماران می باشد و روی خود دریچه و مسیر پیشرفت آن تاثیر چندانی ندارد.

معمولا وقتی که علائم به صورت اولیه ایجاد شده باشند بیمار نیازمند درمان است.
سطح دریچه میترال و ساختمان آن، شدت هیپرتانسیون ریوی و شدت علائم، عواملی هستند که برای تصمیم گیری در مورد درمان مناسب از آن ها استفاده می شود.

درمان درگیری دریچه به صورت مداخله ای می باشد و در صورت شدید شدن تنگی و کاهش قابل توجه سطح دریچه که توسط اکوکاردیوگرافی اندازه گیری می شود.، بیمار کاندید مداخلات می شود. یک نوع آن به صورت بسته و به روش سپتوستومی و والووتومی دریچه از طریق ورید فمورال و در کت لب انجام می شود. این روش در همه ی بیماران قابل انجام نمی باشد و به میزان نارسایی دریچه همراه با تنگی، میزان کلسیفیکاسیون و چسبندگی دریچه بستگی دارد.

روش دیگر جراحی قلب باز و تعویض دریچه می باشد.

یکی دیگر از نکات قابل ذکر در بیماران تنگی میترال آرتیمی و نامنظم بودن ضربان قلب است و نیاز به درمان با وارفارین (آنتی کواگولانت) می باشد که از ایجاد لخته در دهلیز چپ و ایجاد سکته های مغزی در این زمینه جلوگیری می کند.

روش های درمان نارسایی دریچه میترال به شدت بیماری بستگی داشته و به هرکدام از بیماران ممکن است یک روش جراحی توصیه شود. یک جراح قلب خوب با استفاده از جراحی قلب حداقل تهاجمی از طریق برشی کوچک دو تا سه اینچی، دریچه میترال را ترمیم یا جایگزین خواهد کرد. این به معنی درد کمتر و زمان بهبودی کوتاهتر برای بیمار است. برخی از بیماران ممکن است برای ترمیم یا تعویض دریچه میترال تحت یک استرنوتومی کامل (برش قفسه سینه) قرار بگیرند. این تکنیک های مختلف اثبات شده و مؤثر در از بین بردن نارسایی میترال و بهبود علائم نارسایی قلبی است.

نتیجه گیری:

در این مقاله سعی کردیم تا شما را با بیماری تنگی دریچه میترال آشنا کنیم و از علائم و روش های آن بگوییم. توجه داشته باشید در صورت مشاهده علائم مشکوک ذکر شده به متخصص قلب و عروق مراجعه کنید.

(Visited 2,984 times, 3 visits today)
امتیاز ما
برای امتیاز به این نوشته کلیک کنید!
[کل: 8 میانگین: 3]
برچسب ها:
پرسش و پاسخ تکمیلی

سوالات شما در اسرع وقت پاسخ داده شده و از طریق ایمیل اطلاع رسانی خواهد شد

0 دیدگاه
یک دیدگاه بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

یک × 4 =

Call Now Buttonتماس با دکتر مرجان ثابتی